WOZO Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen

“De norm wordt: zelf als het kan; thuis als het kan en digitaal als het kan.” Dat roept de vraag op: wat als het niet meer kan?

De houdbaarheid van onze zorg staat in brede zin onder druk. De komende decennia neemt de zorgvraag alleen maar verder toe vanwege de vergrijzing. Om in die zorgvraag te voorzien zou in 2040 1 op de 4 werknemers in de zorg moeten werken en zouden we 19-21% van ons inkomen aan zorg moeten besteden. In 2020 is 1 op de 21 mensen 80-plus en in 2040 is dit 1 op 12. (WRR rapport ‘Kiezen voor houdbare zorg’).

Begin juli is het WOZO Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen gepubliceerd. Hierin zijn actielijnen opgenomen die bijdragen aan de visie op wonen, zorg en ondersteuning voor ouderen. Deze actielijnen gaan over arbeidsmarktproblematiek en innovatie, preventie, basiszorg, Wlz-zorg en wonen.

Kijkend naar de actielijn Wonen lees ik over het versnellen van de bouw voor geschikte woningen voor ouderen en doorstroming op de woningmarkt. De bouwkosten en beschikbaarheid van grond zijn hierin cruciaal naar mijn idee. In 2022 worden de uitvoeringsvraagstukken over o.a. bouwkosten, betaalbaarheid voor ouderen in beeld gebracht. Via de inkoop door de zorgkantoren in 2023 worden regionaal stimuleringsbudget en een meerjarig budgettair kader beschikbaar gesteld. Hierbij vormen de bestuurlijke afspraken uit 2021 met de sector over extra wooncapaciteit voor ouderen de basis inclusief de daarbij genoemde randvoorwaarden, zoals het beschikbaar zijn van voldoende contracteerruimte.

In de bestuurlijke afspraken ui 2021 staat dat er  25.000 extra verpleegzorgplekken bij mogen komen op een totaal van 130.000 verpleeghuisplekken. Deze plekken zijn al vergeven aan verpleeghuizen met vergevorderde bouwplannen. Alle nieuwe plekken zullen daardoor extramuraal gefinancierd gaan worden met een volledig pakket thuis, een modulair pakket thuis of een persoonsgebonden budget. De uitdaging wordt om bij nieuw- en bestaande bouw de huur betaalbaar te houden voor cliënten en / of zorgorganisatie. Maar ook voldoende hoog om een gezonde vastgoedexploitatie te houden.

Na 2022 zal de bouwopgave worden geactualiseerd mede tegen het licht van de reeds voorgenomen bouwplannen voor extra verpleeghuiscapaciteit en zal de regierol vanuit de rijksoverheid nader worden ingevuld. Verder verkend het Ministerie van VWS hoe de 1e Lijns zorgpartijen vroegtijdig betrokken kunnen worden bij nieuwe wooninitiatieven voor ouderen. In 2022 zal ook nader onderzoek worden gedaan naar de doelgroep, waarbij zorg en wonen met elkaar zijn verbonden en waarvoor verblijf in een verpleeghuis is aangewezen (zogenaamde omslagpunt). Aan dit voornemen is een netto taakstelling van € 40 mln. per jaar verbonden.

Nieuw inkoopkader Wlz 2021-2023, wat staat erin over vastgoed?

Op 29 mei is het nieuwe Inkoopkader langdurige zorg 2021-2023 bekend gemaakt. Op het gebied van huisvesting ligt de nadruk op de verschillen per regio, verandering van de bekostiging en het belang van langere termijn vastgoedbeleid. Ik heb de vastgoed gerelateerde veranderingen samengevat. Meer sturen op voldoende en passende huisvesting Een van de doelen die nagestreefd wordt met de nieuwe inkoopsystematiek is het meer sturen op voldoende en passende huisvesting. Hierover staat geschreven:
“…. Professionele vastgoedsturing helpt bij het realiseren van optimale kwaliteit in verhouding tot de beschikbare middelen (rendement). Het is daarom voor zorgkantoren van belang dat zij zorgaanbieders stimuleren om de professionaliteit van de vastgoedsturing te verbeteren…..”
De rol van zorgkantoren in deze, is erop toe zien dat de maatschappelijke middelen die bedoeld zijn voor het woonzorgvastgoed ook daadwerkelijk hiervoor worden ingezet, op een wijze die past bij de regionale ontwikkelingen. Visie op de zorgverlening en het woonaanbod van de toekomst Zorgkantoren gaan zorgorganisaties stimuleren om te werken aan langere termijn vastgoedbeleid en hiermee te anticiperen op veranderingen in klantvragen. Als zorgorganisatie geef je hier invulling aan door een (regionale) visie op de zorgverlening en het woonaanbod van de toekomst te hebben. Dit in samenwerking met relevante stakeholders, zoals gemeenten en woningcorporaties. Bekostiging van vastgoed Bij uitbreiding van het zorgaanbod wordt gewerkt met varianten waarbij wonen en zorg gescheiden zijn, maar er blijft ook intramurale zorg. Er moeten meer woonvormen komen die beter aansluiten bij de behoefte van cliënten. De ontwikkelopgaven verschilt per regio, daarom moet er per regio een analyse gemaakt worden van de knelpunten en de ontwikkelopgaven. Ook de kosten van vastgoed verschillen per regio. Vanaf 2022 wordt de vergoeding voor NHC/NIC gedifferentieerd. Zorgkantoren kunnen daardoor beter sturen op aanbod van vastgoed dat past bij de wensen en behoeften van de klant per regio. In 2021 wordt voor de NHC/NIC een tariefpercentage van 100% gehanteerd. Kernelementen Ook elders in het inkoopkader komt vastgoed terug. Vanaf 2021 hanteren alle zorgkantoren hetzelfde basistariefpercentage (94%) van het maximum NZa-tarief. Dit tarief geld voor V&V, GZ, GGZ en is voor alle leveringsvormen gelijk. Dit basistariefpercentage kan worden verhoogd met een opslag op basis van een viertal onderscheidende kernelementen (van 94% naar 96% van het maximum NZa-tarief). Duurzaamheid is hier één van. Zorgkantoren onderschrijven de ambities vanuit de Greendeal voor de zorgsector. Onder andere CO2-reductie, het bevorderen van circulair werken, het terugdringen van medicijnresten in afvalwater. Van zorgorganisaties wordt verwacht, als maatschappelijk verantwoorde ondernemers, duurzaamheid verankerd te hebben in het strategisch beleid. Zorgkantoren gaan hierover in gesprek de komende jaren met de zorgorganisaties. In deze dialoog kijken ze onder meer naar:
  • Visie en de strategische verankering van het beleid op duurzaamheid;
  • mogelijke certificering;
  • bij het vastgoed naar eisen rondom duurzame bouw en een gezonde leefomgeving.
Zorgkantoren gaan kijken hoe het stimuleren van duurzaamheid binnen de zorg verder kan worden vormgegeven. Wilt u meer weten over dit onderwerp. Neem dan contact met mij op.